Trzy osoby z Politechniki Wrocławskiej otrzymały granty w drugim etapie konkursu Miniatura organizowanym przez Narodowe Centrum Nauki. W sumie naszym naukowcom na pilotażowe badania przyznano ponad 130 tys. zł.

W drugiej rundzie konkursu NCN spośród 190 złożonych wniosków dofinansowanie przyznano 78 projektom o łącznej wartości ponad 2,9 mln zł. Zdecydowana większość z nich to badania wstępne (66), natomiast wyjazdy badawcze odbędzie 12 osób, a osiem przeprowadzi kwerendy.

Na PWr granty otrzymali dr inż. Emilia Zachanowicz (Wydział Chemiczny), dr inż. Anna Dobrowolska-Brończyk (Wydział Mechaniczny) i dr inż. Przemysław Sareło (Wydział Podstawowych Problemów Techniki).

W pierwszym etapie konkursu dofinansowanie przyznano czterem osobom z naszej uczelni.

Więcej o projektach z PWr

Dr inż. Przemysław Sareło (Wydział Podstawowych Problemów Techniki)

„Hit-and-Run w biologii starzenia: czy epizodyczny stres nitro-oksydacyjny wyznacza nieodwracalny los komórek śródbłonka?”, kwota dofinansowania – 49 995 zł.

Czy zaledwie kilka minut działania szkodliwego czynnika może pozostawić trwały ślad w komórkach naczyń krwionośnych? To pytanie stoi u podstaw projektu dr. inż. Przemysława Sareły, którego celem jest lepsze zrozumienie mechanizmów biologii starzenia.

Badania sprawdzą, czy krótki, ale silny bodziec uszkadzający może wywołać trwałe zmiany w komórkach śródbłonka i zapoczątkować ich przedwczesne starzenie – nawet po ustąpieniu czynnika, który go wywołał. Śródbłonek to cienka warstwa komórek wyściełająca naczynia krwionośne, kluczowa dla ich prawidłowego funkcjonowania. Jego dysfunkcja odgrywa istotną rolę w rozwoju miażdżycy, zawału serca i udaru mózgu, a także towarzyszy wielu stanom krytycznym przebiegającym z uogólnioną odpowiedzią zapalną.

Projekt opiera się na autorskiej hipotezie, zgodnie z którą krótkotrwały bodziec może uruchomić długofalowe zmiany biologiczne utrzymujące się po jego ustąpieniu. W badaniach wykorzystane zostaną hodowle ludzkich komórek śródbłonka oraz nowoczesne metody biologii komórki i biologii molekularnej.

Uzyskane wyniki mogą pomóc lepiej zrozumieć mechanizmy przedwczesnego starzenia naczyń krwionośnych oraz wskazać nowe kierunki w profilaktyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego.

Dr inż. Emilia Zachanowicz (Wydział Chemiczny)

„Oddziaływania termomechaniczne a reologia, dyspersja i właściwości funkcjonalne kompozytów PBAT/CoFe₂O₄ otrzymywanych metodą wytłaczania płaskoszczelinowego”, kwota dofinansowania – 48 034 zł.

Projekt dotyczy badań nad nową generacją biodegradowalnych materiałów polimerowych na bazie poli(adypinianu-co-tereftalanu butylenu) (PBAT) zawierających magnetyczne nanocząstki ferrytu kobaltowego (CoFe₂O₄), przeznaczonych do zastosowań w przemyśle opakowaniowym. Rosnąca produkcja tworzyw sztucznych oraz narastająca ilość odpadów polimerowych stanowią istotne wyzwanie środowiskowe współczesnej gospodarki. 

W odpowiedzi na te problemy powstaną multifunkcyjne, biodegradowalne folie ferromagnetyczne, które dzięki właściwościom magnetycznym mogą umożliwiać selektywny odzysk materiału bio z heterogenicznych strumieni odpadów komunalnych przy użyciu zewnętrznego pola magnetycznego.

Dotychczasowe badania dr Zachanowicz doprowadziły do opracowania superparamagnetycznych biodegradowalnych folii PBAT/CoFe₂O₄ zdolnych do fototermicznego nagrzewania pod wpływem promieniowania NIR otrzymywanych metodą wylewania z roztworu niewymagającą obciążeń termicznych ani ścinających.

Kluczowym zagadnieniem badawczym projektu jest ocena wpływu warunków przemysłowego przetwórstwa, w szczególności wysokiej temperatury oraz obciążeń ścinających występujących podczas wytłaczania folii, na reologię lepkosprężystego stopu, dyspersję nanocząstek oraz stabilność ich właściwości funkcjonalnych. Uzyskane wyniki pozwolą wyznaczyć parametry technologiczne

umożliwiające przejście od laboratoryjnego wytwarzania materiałów do ich przetwórstwa w skali przemysłowej, stanowiąc podstawę do opracowania technologii produkcji biodegradowalnych folii magnetoaktywnych.

Dr inż. Anna Dobrowolska-Brończyk (Wydział Mechaniczny)

„Dziedziczenie technologiczne warstwy wierzchniej a synergia chropowatości i pasywacji w kształtowaniu właściwości tribologicznych stopu Ti6Al4V”, kwota dofinansowania – 36 328 zł.

Przedmiotem zainteresowań badawczych dr inż. Anny Dobrowolskiej-Brończyk jest wpływ sposobu przygotowania powierzchni stopu tytanu Ti6Al4V na jego późniejsze właściwości tribologiczne, czyli zachowanie w warunkach tarcia i zużycia. Materiał ten jest szeroko stosowany w inżynierii biomedycznej m.in. w implantach oraz systemach stabilizacji, gdzie elementy metalowe mogą pracować w kontakcie ślizgowym i podlegać jednocześnie obciążeniom mechanicznym oraz oddziaływaniu środowiska biologicznego.

– Szczególnie interesuje mnie zjawisko dziedziczenia technologicznego warstwy wierzchniej. Oznacza to, że wcześniejsze operacje technologiczne – takie jak nadanie określonej chropowatości powierzchni czy wytworzenie warstwy pasywnej – mogą wpływać na późniejsze zachowanie materiału podczas eksploatacji. W tym ujęciu powierzchnia nie jest traktowana jedynie jako geometryczne wykończenie elementu, lecz jako obszar o określonej historii technologicznej, strukturze i właściwościach. Istotnym zagadnieniem jest również możliwa synergia między chropowatością powierzchni a pasywacją elektrochemiczną – wyjaśnia badaczka.

Oba te czynniki mogą decydować o rzeczywistej powierzchni styku, podatności na adhezję, inicjacji zużycia oraz stabilności współczynnika tarcia. Lepsze zrozumienie tych zależności może mieć znaczenie dla projektowania trwalszych i bezpieczniejszych elementów tytanowych stosowanych w medycynie, zwłaszcza tam, gdzie odporność na zużycie i przewidywalność pracy powierzchni są kluczowe.

mic