Drugie i trzecie miejsca zajęły w finale krajowego etapu konkursu Saint-Gobain Architecture Student Contest 2026 zespoły z Wydziału Architektury PWr. W sumie aż pięć na dziesięć zakwalifikowanych prac zgłosili nasi studenci.

Uczestnicy tej edycji międzynarodowego studenckiego konkursu architektonicznego grupy Saint-Gobain mieli za zadanie stworzyć wizję przekształcenia fragmentu nabrzeża rzeki Sawa w Belgradzie. Postawiono przed nimi wyzwanie opracowania Centrum Sportu i Rekreacji, które zrewitalizuje teren dawnej cementowni i zintegruje go z istniejącym Akademickim Klubem Żeglarskim w dynamiczną, zrównoważoną przestrzeń publiczną.

Zgłaszane projekty miały odpowiadać na współczesne wyzwania urbanistyczne, środowiskowe i społeczne. Jury oceniało zarówno jakość architektoniczną koncepcji, jak i podejście twórców do zrównoważonego budownictwa. 

Inkluzywny kompleks sportowy

Drugie miejsce w konkursie zajął projekt „Red”, czyli propozycja kompleksu sportowego na nabrzeżu rzeki Sawy w Belgradzie. Stworzył go zespół studentów i studentek z I roku studiów II stopnia na specjalności architektura i urbanistyka w składzie: Dominik Gromek, Paweł Mordeja i Alicja Smoczyk. Opiekunką była dr inż. arch. Anna Berbesz-Wyrodek. 

– Sportowiec to nie tylko profesjonalny atleta, ale i dziecko uczące się współpracy poprzez ruch oraz senior, dla którego aktywność fizyczna oznacza zdrowie i samodzielność – mówi Alicja Smoczyk. – To też osoba o ograniczonej mobilności, której dzięki odpowiedniej infrastrukturze można poprawić jakość życia. Dlatego zależało nam, by obiekt nie był elitarną enklawą, lecz przestrzenią otwartą, dostępną dla całej społeczności – podkreśla studentka.

Głównym założeniem było stworzenie w pełni inkluzywnej i wielofunkcyjnej przestrzeni sportowo-rekreacyjnej. Zespół zaprojektował otwarty, pozbawiony barier architektonicznych ekosystem, który odpowiada na zróżnicowane potrzeby.

– Najważniejsze było dla nas stworzenie bogatej oferty funkcjonalnej przy zachowaniu spójności założenia – stwierdza Alicja Smoczyk. – Chcieliśmy, aby tak odmienne strefy, jak hala widowiskowo-sportowa, moduły mieszkalne, ścieżki rekreacyjne i zrewitalizowany klub żeglarski były jednym organizmem. Osiągnęliśmy to poprzez przestrzenne zatarcie granic i płynne przenikanie się funkcji sportowej, mieszkalnej i rekreacyjnej, ułatwiając użytkownikom integrację – zaznacza.

Ciągłość w czasie i przestrzeni

Poza budową nowego obiektu, projekt obejmuje rewitalizację budynku klubu żeglarskiego, w którym przewidziano restaurację i taras widokowy, oraz przekształcenie istniejących na działce silosów w elementy małej architektury.

Studenci oparli całość inwestycji na zaawansowanych rozwiązaniach ekologicznych, minimalizując jej wpływ na środowisko. Włączyli w projekt systemy pasywnej termoregulacji oraz rzeczną pompę ciepła, wykorzystującą bliskość i siłę wody.

Całe założenie zostało spięte wizualnie i kulturowo poprzez zastosowanie spójnej identyfikacji wizualnej oraz system trzech przeplatających się ścieżek aktywności, które fizycznie i funkcjonalnie jednoczą przestrzeń nadbrzeża.

– Wyzwaniem było dla nas subtelne nawiązanie do kultury Belgradu i Serbii przy zachowaniu nowoczesnego charakteru obiektu – przyznaje Alicja Smoczyk. – Wprowadziliśmy identyfikację opartą na czerwieni, nawiązując do barw belgradzkiej infrastruktury. Tradycyjne serbskie wzory geometryczne włączyliśmy jako detal zdobiący elewację hali sportowej. Tak połączyliśmy lokalny pierwiastek z elegancją i nowoczesnością.

Jury doceniło szerokie podejście do projektu i dogłębną analizę funkcjonalną otoczenia urbanistycznego. Badanie potrzeb użytkowników stało się punktem wyjścia do stworzenia przemyślanego programu funkcjonalno-przestrzennego, w którym nie brak nawiązań do lokalnej kultury. Zdaniem jurorów odważne rozwiązania sportowe, takie jak boisko na wodzie, poszerzają możliwości wykorzystania potencjału rzeki.

Reinterpretacja wzorów kontra globalizacja

Trzecie miejsce zajął projekt „Kilim” studentek V roku studiów na specjalności architektura i urbanistyka: Klaudii Bibrowskiej, Marii Królak i Mai Kowalczuk. Przygotowały go pod opieką dr inż. arch. Anny Berbesz-Wyrodek. Zaprojektowały tymczasowy ośrodek sportowy z myślą o cyrkularności, zrównoważonym rozwoju i kreowaniu tożsamości miejsca.

– Pragnęłyśmy połączyć świat nowoczesności i tradycji, projektując zrównoważony, pełen innowacyjnych rozwiązań ośrodek i respektując przy tym lokalną kulturę – mówi Maja Kowalczuk. – Wbrew unifikacji architektury wskutek globalizacji, warto czerpać z niesamowicie barwnego serbskiego dziedzictwa kulturowego – dodaje.

Jego elementem, na który zespół zwrócił uwagę, były kilimy pirockie – nie tylko tradycyjne serbskie dywany, ale i system geometrycznych wzorów z ludową symboliką. Reinterpretacja wzorów z zachowaniem szacunku do motywu kilimu była osią rozważań projektowych.

Wzory oraz ich kolorystyka stały się podstawą projektu, który zespół „utkał” z sześciennych modułów. Powtarzalne moduły pozwoliły uzyskać unikalne wzory oraz uniwersalność systemu konstrukcyjnego, który można składać i rozkładać w różnych formach.

– Najważniejsza dla nas była autentyczność – zaznacza Maja Kowalczuk. – Uwzględniając rzeczywiste potrzeby mieszkańców, szukałyśmy kontekstu i jego autorskiej interpretacji. Naszym celem było oddanie ducha miejsca oraz jego zrównoważony rozwój, dzięki czemu zaproponowana architektura odpowiada na globalizację tkanki miejskiej. 

Więcej nagród dla studentów PWr

Wyróżnienie w kategorii „Zrównoważone budownictwo” otrzymał projekt „»Blok Zero« – renowacja Akademickiego Klubu Żeglarskiego” autorstwa Martyny Chudalewskiej, Kai Klimkowskiej i Agaty Szubert (opieka: dr hab. inż. arch. Ewa Cisek).

Do krajowego finału zakwalifikowały się także projekty dwóch innych zespołów z PWr w składzie:

• Marianna Łata, Zofia Zawadzka i Hanna Kowalska (opieka: dr inż. arch. Lea Kazanecka-Olejnik);
• Aleksandra Zaremba, Alina Markowska i Kalina Mentel (opieka: dr inż. arch. Marek Lamber i dr inż. arch. Zenon Marciniak).