W Brukseli trwa międzynarodowa konferencja „From Widening to Transformation: European Universities as Engines of Inclusion and Innovation”, zorganizowana w ramach projektu Unite!Widening. W wydarzeniu organizowanym przez PWr, Uniwersytet w Lizbonie oraz biuro NCBR w Brukseli, biorą udział liderzy europejskich uczelni technicznych, przedstawiciele Komisji Europejskiej oraz kluczowych instytucji odpowiedzialnych za kształtowanie polityki naukowej UE.

Głównym tematem obrad jest przyszłość europejskiej nauki i rola uniwersytetów w budowaniu zintegrowanej, odpornej i konkurencyjnej Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA).

Uczestnicy dyskutują o konieczności zmiany paradygmatu: przejściu od tradycyjnego, opartego na krótkoterminowych projektach wspierania uczelni z regionów o niższym udziale w programach badawczych (tzw. kraje Widening), ku głębokiej, systemowej transformacji instytucjonalnej. W tym nowym ujęciu sojusze Uniwersytetów Europejskich, takie jak Unite!, przestają być jedynie platformami wymiany studenckiej, a stają się motorami rozwoju regionalnego, innowacji i integracji geopolitycznej.

Konferencję oficjalnie zainaugurowali: prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej oraz wiceprezydent sojuszu Unite!, prof. Cecília Rodrigues, prorektorka ds. badań i innowacji Uniwersytetu w Lizbonie oraz dyrektor biura NCBR w Brukseli Waldemar Dubaniowski.

Otwierając konferencję, prof. Arkadiusz Wójs podkreślił, że współpraca naukowa między Europą Środkową a Południową ma dziś szczególne znaczenie w kontekście zachodzących zmian geopolitycznych.

– Pełna integracja ekosystemów innowacji Europy Środkowej i Południowej nie jest wtórnym ćwiczeniem z zakresu spójności regionalnej; to twarda konieczność geopolityczna dla przetrwania europejskiej konkurencyjności w erze globalnego wyścigu technologicznego – podkreślił prof. Arkadiusz Wójs. – Jeśli Europa ma pozostać globalną potęgą naukową, musi w pełni odblokować potencjał regionów Widening. Prawdziwa transformacja oznacza przekształcenie energii naszych uniwersytetów w wysokowydajne silniki przełomowych innowacji. Jako wiodące instytucje nie jesteśmy biernymi odbiorcami polityki, lecz aktywnymi architektami nowej geografii naukowej – dodawał rektor naszej uczelni.

Europejscy decydenci i liderzy nauki w jednym miejscu

W spotkaniu biorą udział przedstawiciele instytucji mających istotny wpływ na rozwój europejskiego systemu badań i szkolnictwa wyższego. Głos unijnych decydentów reprezentują Stefan Zotti z Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji, Młodzieży, Sportu i Kultury (DG EAC) a także Joerg Niehoff oraz Krzysztof Kuik z Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych i Innowacji (DG R&I). Ekspertem w dyskusji o grantowej doskonałości naukowej jest prof. Leszek Kaczmarek, członek Rady Naukowej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC).

W debatach uczestniczą także liderzy najważniejszych organizacji akademickich na kontynencie, w tym prof. Josep M. Garrell, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów (EUA), dr Mattias Björnmalm, Sekretarz Generalny stowarzyszenia wiodących uczelni technicznych CESAER, a także prof. Manuel Heitor, dyrektor centrum badawczego IN+ w Lizbonie i były minister nauki Portugalii.

Wymianie doświadczeń między uczelniami sprzyja obecność zarówno przedstawicieli władz sojuszu Unite! – prezydenta prof. Viviena Quemy i zastępczyni Sekretarza Generalnego Anshiki Suri – jak i reprezentantów innych europejskich sieci uniwersyteckich.

Wśród nich są prof. Raquel Barreira z sojuszu EUDRES oraz Sekretarz Generalna sojuszu EUNICE dr Magdalena Sikorska.

W programie udział biorą również eksperci zajmujący się zarządzaniem dużymi projektami naukowymi i współpracą regionalną: prof. Nataliya Shakhovska, rektor Politechniki Lwowskiej, prof. Bernard Vanheusden, rektor Hasselt University i przewodniczący Flamandzkiej Rady Międzyuniwersyteckiej, dr Peter Hošták ze słowackiego centrum FunGlass oraz dr Ricardo Miguéis, szef INESC Brussels HUB, który prowadzi część debat i dyskusji.

Silny głos Politechniki Wrocławskiej

W brukselskiej debacie aktywnie uczestniczyli przedstawiciele Politechniki Wrocławskiej. W środę prof. Arkadiusz Wójs, rektor PWr wziął udział w panelu „Widening in Practice: Successes, Challenges and Lessons for European Universities”.

Dyskusja z udziałem rektorów i przedstawicieli uczelni z Francji, Portugalii i Ukrainy dotyczyła praktycznych doświadczeń związanych z włączaniem uczelni z różnych części Europy w najważniejsze inicjatywy badawcze i innowacyjne Unii Europejskiej.

W czwartek prof. Renata Krzyżyńska, prorektorka ds. badań i innowacji PWr, zabierze głos w panelu „A Strategic Look from Key Actors”. Wspólnie z przedstawicielami European University Association, Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych oraz instytucji europejskich będzie rozmawiała o strategicznych sposobach zmniejszania luk badawczych i innowacyjnych w Europie.

Z kolei prof. Agata Klaus-Rosińska (Wydział Zarządzania), koordynatorka projektu Unite!Widening, podsumuje obrady i przedstawi najważniejsze wnioski z konferencji oraz kierunki dalszych działań sojuszu.

Europejskie uczelnie jako motor zmian

Brukselskie spotkanie udowadnia, że nowoczesne uczelnie techniczne mają do odegrania ważną rolę w architekturze unijnej polityki naukowej. To one stanowią bezpośredni łącznik pomiędzy badaniami podstawowymi, komercjalizacją nowych technologii a realnymi potrzebami gospodarki.

Dla Politechniki Wrocławskiej intensywna obecność w Brukseli to nie tylko okazja do zaprezentowania własnych sukcesów w budowaniu międzynarodowych zespołów badawczych, ale przede wszystkim szansa na bezpośredni, partnerski dialog z ludźmi, którzy decydują o kierunkach unijnego finansowania.

Projekt Unite!Widening, realizowany w ramach prestiżowego sojuszu Unite!, finansowany jest w całości ze środków Unii Europejskiej. Jego nadrzędnym celem jest systemowe podnoszenie doskonałości naukowej, doskonałości w zarządzaniu badaniami oraz rozwijanie potencjału innowacyjnego partnerskich uczelni, ze szczególnym uwzględnieniem strategicznego potencjału osi Polska–Portugalia.

Konferencja została zorganizowana w ramach projektu Unite!Widening i sfinansowana ze środków Unii Europejskiej.