Prof. Emmanuelle Charpentier, wybitna francuska mikrobiolożka, biochemiczka i genetyczka, laureatka Nagrody Nobla z chemii w 2020 r., odebrała tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej.

Tytuł nadany badaczce to wyraz uznania jej wybitnych osiągnięć dla światowej nauki w dziedzinie biochemii i genetyki.

W szczególności doceniono badania nad mechanizmami regulacji funkcji RNA u bakterii, na podstawie których prof. Charpentier rozwinęła przełomową i uhonorowaną Nagrodą Nobla w dziedzinie chemii koncepcję systemu CRISPR-Cas9 jako uniwersalnego narzędzia do edycji genomu. Ponadto doceniono ją za bliską współpracę ze środowiskiem naukowym Politechniki Wrocławskiej.

– To dla mnie wielki zaszczyt, że mogę odebrać to wyróżnienie w trakcie uroczystego rozpoczęcia nowego roku akademickiego na Politechnice Wrocławskiej. Wrocław jest znany ze swojej historii, jest miastem spotkań i kultury. Jest także najlepszą ilustracją tego, jak wiedza, edukacja i nauka budują społeczeństwo i zapewniają mu lepszą przyszłość. Bardzo dziękuję i życzę powodzenia studentom, zwłaszcza tym, którzy rozpoczynają dziś swoją przygodę na uczelni – mówiła prof. Charpentier.

Promotorką doktoratu honoris causa była prof. Krystyna Dąbrowska z Wydziału Medycznego.

W trakcie uroczystości prof. Charpentier wygłosiła także wykład „From curiosity to CRISPR: lessons from a scientific journey”, w którym przedstawiła historię swoich badań.

Sylwetka prof. Emmanuelle Charpentier

Prof. Emmanuelle Charpentier jest francuską mikrobiolożką, genetyczką i biochemiczką. Studiowała na Uniwersytecie Piotra i Marii Curie (później włączonym w strukturę Uniwersytetu Sorbońskiego), gdzie w 1992 roku uzyskała tytuł licencjata z biochemii. Studia doktoranckie odbyła w Instytucie Pasteura, badając fragmenty bakteryjnego DNA, które przemieszczają się w obrębie genomu i przenoszą oporność na leki między komórkami. W 1995 roku uzyskała stopień doktora mikrobiologii i przez kolejny rok pozostała w Instytucie Pasteura, pracując jako badaczka ze stopniem doktora.

Kontynuowała badania podoktorskie na Uniwersytecie Rockefellera w Nowym Jorku. Po pracy na stanowisku asystenta naukowego w Centrum Medycznym Uniwersytetu Nowojorskiego została pracownikiem naukowym w St. Jude Children’s Research Hospital w Memphis, a następnie w Skirball Institute of Biomolecular Medicine w Nowym Jorku.

W 2002 r. wróciła do Europy, obejmując stanowisko badawcze na Uniwersytecie Wiedeńskim. Odkryła tam regulatorową cząsteczkę RNA, która kontroluje czynniki zjadliwości u bakterii Streptococcus pyogenes. Z pomocą mikrobiologa molekularnego Jörga Vogela z Instytutu Biologii Zakaźnej im. Maxa Plancka w Berlinie, zidentyfikowała nowe, małe cząsteczki RNA w genomie S. pyogenes i rozpoczęła badania nad systemem CRISPR tych bakterii, którego organizm ten używa w ramach obrony przed wirusami. Odkryła, że system CRISPR u S. pyogenes składa się z trzech elementów: tracrRNA (trans-aktywującego CRISPR RNA), CRISPR RNA oraz białka Cas9.

Za wkład własny i swojego zespołu w odkrycie CRISPR-Cas9 otrzymała liczne wyróżnienia, odznaczenia, nagrody oraz doktoraty honoris causa w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Za to odkrycie w 2020 r., wspólnie z Jennifer A. Doudną, otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

Jest założycielką, dyrektorką naukową i zarządzającą oraz szefową administracji w Max Planck Unit for the Science of Pathogens, a także profesorem honorowym na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie (Niemcy).

mic