Koło Naukowe Industria, Wydział Architektury PWr i Cementownia Odra w Opolu ogłosiły wyniki konkursu na projekt koncepcyjny muzeum, które ma powstać w obiektach opolskiej cementowni. Za najlepszą jury uznało pracę Marii Czarneckiej i Ewy Kirczuk z Wydziału Architektury PWr

W konkursie mogli wziąć udział studenci z Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej, Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej i kierunku architektura w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie.

Organizatorzy oczekiwali kreatywnych i przemyślanych wizji. Liczyli na zastosowanie nowatorskich rozwiązań i oryginalnych pomysłów dotyczących zagospodarowania poprzemysłowej przestrzeni cementowni.  Uczestnicy konkursu mieli przedstawić propozycje pokazania historii cementowni i produkcji cementu, a także jego współczesne zastosowania i rozwiązania przyjazne dla środowiska. 

Zanim zabrali się do projektowania, mogli wziąć udział w wycieczce po zakładzie, by obejrzeć miejsca, w których może powstać muzeum i poznać specyfikę produkcji cementu.

Muzeum w mieszalniku

Za najlepszą jury uznało pracę Marii Czarneckiej i Ewy Kirczuk z Wydziału Architektury PWr. Ich projekt doceniono za „wnikliwość uwarunkowań, które stwarzają zastana urbanistyka, architektura i przyroda”, a także za „innowacyjność rozwiązań architektonicznych i podejście krajobrazowe z szacunkiem dla środowiska”. 

Studentki połączyły projektowane muzeum z terenem zielonym – rekultywowanym obszarem kamionki. Zaplanowały zieloną kładkę nad jezdnią (dochodzącą do zbiornika wodnego), która jednocześnie stanowiłaby dach muzeum. Postawiły nacisk na zachowanie charakteru poprzemysłowych zabudowań cementowni, odczyszczenie i ekspozycję elewacji dawnej świetlicy zakładowej oraz zachowanie mieszalnika szlamu, który – w ich wizji – zostałby przekształcony w przestrzeń wystawową. Miałby on oryginalne przykrycie nawiązujące do dachu szedowego, który kojarzy się z architekturą przemysłową. 

W projekcie studentek świetlica zostaje przekształcona w salę konferencyjną, a nowa bryła obiektu przebija się do jej wnętrza. Powstają tam ściany ze szkła, zaciemniane na czas trwania spotkań. 

Sama wystawa natomiast  – zlokalizowana w danym mieszalniku – zostałaby podzielona  na dwie części opowiadające o historii i produkcji cementu i wykorzystywałaby elementy interaktywne. Studentki przewidziały tam także salę, w której najmłodsi z cementu tworzyliby, co tylko zapragną.

Inni nagrodzeni

Jury zdecydowało także o przyznaniu kolejnych dwóch miejsc. Drugie miejsce zdobyły Justyna Łuczaj i Anna Kozłowska z Wydziału Architektury PWr. Zaprojektowały muzeum z salą wielofunkcyjną w świetlicy. Budynki połączyły zielonymi alejkami i fontanną. Tworząc bryłę muzeum i formę części rekreacyjnej, zainspirowały się dynamiką młyna kulowego, który jest wykorzystywany na początku procesu produkcji cementu. 

Trzecim miejscem wyróżniono Marię Ignasiak, także z Wydziału Architektury PWr. W miejscu nieuporządkowanego terenu zielonego zaproponowała ona parking podziemny. Grunt, który zostałby wydobyty ze względu na budowę parkingu, mógłby – w jej wizji – zostać przekształcony w dwa wzniesienia tworzące strefę oddzielającą osoby pracujące od odpoczywających. We wnętrzu powstałego w ten sposób placu znalazłyby się lokal gastronomiczny i fontanna. Strefą wystawową stałby się osadnik. Białe wnętrze jego sali zostałoby przykryte lekkim dachem wspartym na prefabrykowanych żelbetowych elementach. Wystawy byłyby tam montowane na stelażach wykonanych z subtelnie podświetlonego tworzywa, nadającego koloryt ascetycznemu wnętrzu.

Studentka zaproponowała też umieszczenie części strefy wystawowej w dawnym domu robotnika, gdzie stanęłyby modele urządzeń do produkcji cementu. Oglądające je osoby byłyby nagrywane przez kamery, a uzyskane w ten sposób obrazy mogłyby być przenoszone na stare zdjęcia. Dzięki temu można by na chwilę „przenieść” się do starej fotografii.

Prace oceniało jury w składzie: Wojciech Putra – prezes Cementowni Odra, dr Piotr Gerber, kierownik zespołu historii techniki i konserwacji architektury postindustrialnej w Katedrze Historii Architektury, Sztuki i Techniki Wydziału Architektury PWr i Agnieszka Nowicka z Koła Naukowego Industria. Jury doradzali także Piotr Dawid – przedstawiciel Cementowni Odra, prof. Bartosz Walczak z Politechniki Łódzkiej i dr Julian Kołodziej.

Cementownia Odra w Opolu może teraz skorzystać ze studenckich pomysłów, tworząc ostateczny projekt zagospodarowania swojego terenu pod muzeum.

lucy