Na Wydziale Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów świętowano jubileusz 50-lecia pracy prof. Janusza Mroczki oraz jego wkład w rozwój polskiej metrologii, a także kształcenie kolejnych pokoleń inżynierów. Częścią wydarzenia było otwarcie nowego laboratorium AI.

Obchody połączone były z posiedzeniem Komitetu Metrologii i Aparatury Naukowej Polskiej Akademii Nauk, którego członkiem jest prof. Janusz Mroczka. Wzięło w nich udział liczne grono zaproszonych gości, w tym rektor prof. Arkadiusz Wójs oraz przedstawiciele Oddziału Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu: prezes prof. Piotr Biler, a także wiceprezesi prof. Cyryl Lechosław Latos-Grażyński i prof. Andrzej Żelaźniewicz.

Uroczystość w auli budynku E-1 była okazją nie tylko do podsumowania 50 lat jego pracy zawodowej, lecz także do otwarcia nowego Laboratorium Sztucznej Inteligencji w Układach Wbudowanych.

Dodatkowo na cześć jubilata na Kampusie Prusa pojawił się nowy krasnal.

Pół wieku w służbie nauki

Prof. Janusz Mroczka jest związany z Politechniką Wrocławską od 1976 roku. To twórca polskiej szkoły metrologii elektronicznej i fotonicznej oraz jeden z najważniejszych przedstawicieli tej dyscypliny w kraju i za granicą. Przez lata budował zaplecze badawcze uczelni, współtworząc m.in. Katedrę Metrologii Elektronicznej i Fotonicznej.

Jego dorobek to nie tylko liczne publikacje i projekty badawcze, ale także działalność dydaktyczna. Wypromował on 26 doktorów i wspierał rozwój kolejnych pokoleń naukowców. Od 2020 r. nieprzerwanie znajduje się w gronie 2 proc. najbardziej wpływowych badaczy na świecie.

Jest doktorem honoris causa pięciu polskich uczelni: Politechniki Lubelskiej (2014 r.), Politechniki Opolskiej (2017 r.), Politechniki Gdańskiej (2019 r.), Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego (2019 r.) i Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie (2021).

Autorytet naukowy i etyczny

W trakcie uroczystości przemówienie na cześć laureata, z okazji jego 50-lecia pracy dydaktycznej, wygłosił prof. Piotr Kisała z Komitetu Metrologii i Aparatury Naukowej PAN, który podkreślał zarówno naukowe osiągnięcia profesora, jak i jego postawę.

Wskazywał także na niezależność, odpowiedzialność i konsekwencję w działaniu, które uczyniły go jednym z autorytetów środowiska akademickiego.

– Dla prof. Mroczki praca dydaktyczna nigdy nie była rutyną, lecz wielkim zobowiązaniem wobec prawdy i wspólnoty badaczy – podkreślał prof. Kisała. Wskazał też, że naukowiec z PWr ukształtował kulturę rzetelnej argumentacji i odwagi w stawianiu pytań, traktując metrologię jako naukę o wiarygodnym poznaniu.

– Pomiar jest aktem poznania, a poznanie jest aktem odpowiedzialności – mówił przedstawiciel PAN, który dodał również, że fundamentem działalności profesora jest zasada, która wita każdego wchodzącego do Katedry Metrologii Elektronicznej i Fotonicznej: „Diligere veritatem, omnem, et in omnibus”, czyli „Miłować prawdę wszelką i we wszystkim”.

Według prof. Kisały ten styl pracy czyni z rozmów z prof. Mroczką prawdziwe laboratorium myśli, w którym dydaktyka nie kończy się na przekazie wiedzy, lecz prowadzi do formowania głębokiej postawy badawczej i szacunku do faktu pomiarowego.

Uczestnicy uroczystości zwracali także uwagę, że działalność prof. Mroczki miała charakter formacyjny. Nie tylko wyznaczał kierunki badań w metrologii, lecz także budował standardy pracy naukowej i kształtował etos inżyniera.

Nowe laboratorium AI dla przyszłych inżynierów

Zwieńczeniem wydarzenia było otwarcie Laboratorium Sztucznej Inteligencji w Układach Wbudowanych. Stanowi ono rozwinięcie koncepcji wcześniejszych prac prof. Janusza Mroczki, w tym uruchomionego w latach 90. laboratorium mikrokontrolerów.

– Nowa infrastruktura pozwoli studentom Politechniki Wrocławskiej projektować i testować inteligentne systemy działające w czasie rzeczywistym, wykorzystujące nowoczesne platformy sprzętowe, takie jak mikrokontrolery z rodziny STM32 – opisuje prof. Mroczka. – Otwarcie tego laboratorium wpisuje się w szerszą wizję kształcenia, w której rozwój technologiczny idzie w parze z refleksją nad odpowiedzialnością i rolą inżyniera we współczesnym świecie.

Ta nowoczesna przestrzeń dydaktyczna w bud. E-1 wyposażona jest w 16 stanowisk, na których studenci będą pracować m.in. nad rozwiązaniami z zakresu sztucznej inteligencji, internetu rzeczy oraz przetwarzania brzegowego.

Symboliczne upamiętnienie

Wyjątkowym momentem obchodów było odsłonięcie nowego wrocławskiego krasnala o imieniu „prof. J. Mroczka – Foton”. Rzeźba stanęła przed wejściem do bud. E-1, a jej fundatorami są Sieć Badawcza Łukasiewicza – Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki oraz Centrum Rozwojowo-Wdrożeniowe Telesystem-Mesko.

Figurka, wykonana przez rzeźbiarkę Beatę Zwolańską-Hołod na podstawie ponad stu fotografii jubilata, ma upamiętniać 50 lat jego pracy jako mistrza i wychowawcy. Krasnal trzyma w lewej ręce rozwinięty rulon z napisanymi czterema równaniami Maxwella, które stanowią podstawę jego naukowego credo i narzędzie do tworzenia modeli interakcji promieniowania z materią.

Autorzy rzeźby zapewniają, że dotykając rulonu z równaniami, wyzwoli się światło, które rozświetla drogę ku przyszłości i nowemu poznaniu, pozwalając opuścić świat pozorów i iluzji.

Prof. zw. dr hab. inż. Janusz Mroczka, dr h.c. (mult.), czł. rzecz. PAN

Urodził się 27 kwietnia 1952 r. w Dębicy. Studia ukończył w roku 1976 na Politechnice Wrocławskiej, z którą związany jest zawodowo do dziś. W 1980 r. obronił pracę doktorską, a w 1991 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego. Tytuł naukowy profesora uzyskał w roku 1996. W 2021 r. w drodze konkursu uzyskał status professor magnus Politechniki Wrocławskiej. Od 2022 r. jest członkiem rzeczywistym PAN (Wydział IV Nauk Technicznych).

Zainteresowania naukowe prof. Mroczki dotyczą metodologii procesu poznawczego, algorytmizacji problemu odwrotnego, pomiarów pośrednich źle uwarunkowanych numerycznie, analizy spektralnej i polaryzacyjnej promieniowania rozproszonego w opisie właściwości układów dyspersyjnych, metodologii łączenia danych pomiarowych o różnej przestrzennej rozdzielczości z wykorzystaniem deterministycznych i stochastycznych metod przetwarzania (fuzja danych), wykorzystania reprezentacji czasowo-częstotliwościowych sygnałów w przetwarzaniu danych pomiarowych, opracowania metody momentów w analizie układów dyspersyjnych.

Prof. Janusz Mroczka jest autorem 449 publikacji (148 z listy filadelfijskiej), współautorem 13 książek (pięciu zagranicznych, ośmiu krajowych), ośmiu patentów (cztery wdrożenia). Był realizatorem (kierownik lub główny wykonawca) 31 grantów (w tym siedmiu międzynarodowych).

Aktywnie uczestniczy w pracach wielu organizacji i komisji, m.in.: był w latach 2001-2007 wiceprzewodniczącym, a w latach 2007-2015 przewodniczącym Komitetu Metrologii i Aparatury Naukowej PAN (członkiem od 1993 r.), który w 2014 r. został oceniony jako najlepszy komitet naukowy PAN.

W latach 2013-2020. był członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, a w okresie 1991-1996 był z wyboru dyrektorem Instytutu Metrologii Elektrycznej Politechniki Wrocławskiej. W 1998 r. założył Katedrę Metrologii Elektronicznej i Fotonicznej Politechniki Wrocławskiej, którą kieruje do chwili obecnej. Był członkiem Sekcji Miernictwa Interdyscyplinarnego KBN.

Promotor 26 prac doktorskich (4 Cotutelle we Francji, wszystkie wyróżnione, a ostatni otrzymał nagrodę im. M. Skłodowskiej-Curie jako najlepszy doktorat w danej dyscyplinie w Europie), opiekun dziewięciu habilitacji. Recenzował trzy doktoraty honoris causa, 58 wniosków profesorskich (jeden za granicą), 56 habilitacji, 22 doktoraty, przewodniczył 56 habilitacjom, wypromował ponad 200 dyplomantów.

Jest członkiem wielu międzynarodowych organizacji, w tym stałym członkiem SPIE – The International Society for Optical Engineering (od 1992 r.), członkiem International Technical Working Group on Penetrating Radiation, USA (od 1994 r.), członkiem Polskiego Towarzystwa Fizycznego (od 1986 r.) i że powierzono mu zorganizowanie i współprzewodniczenie International Symposium of Optical Applied Science and Engineering „Optical Diagnostics in Fluid and Thermal Flow”, San Diego, USA (1993).

Utrzymuje kontakty z wieloma ośrodkami naukowymi, m.in. w: Rouen, Yokohama, Toronto, Preston, Marsylia, Eindhoven, Berlin, Boston, San Diego, Rio de Janeiro, Buenos Aires, Londyn, Padwa, Lecce, Bruksela, Tampere, Szanghaj.

Za działalność naukowo-badawczą uzyskał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in.: Nagrodę II stopnia MEN (1989 r.), Nagrodę Wydziału IV PAN (1993 r.), Subsydium Profesorskie FNP za 2005 r., Nagrodę MNiSW za Wybitne Osiągnięcia w Opiece Naukowej i Dydaktycznej w 2014 r., Nagrodę Prezesa PAN za 2015 r., Nagrodę Naukową im. prof. M. Suskiego, Nagrodę Professor Opoliensis w 2014 r. oraz ponad 36 nagród Rektora Politechniki Wrocławskiej.

Jest Komandorem, Oficerem, Kawalerem Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał Złoty, Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką Politechniki Wrocławskiej z Brylantem, Medal im. prof. Kazimierza Idaszewskiego, Medal im. prof. Włodzimierza Krukowskiego.

Znalazł się na opublikowanych w 2020 r., 2021 r., 2022 r., 2023 r., 2024 r. i 2025 r. listach TOP 2% prestiżowego rankingu najbardziej wpływowych ludzi nauki na świecie.

Doktor honoris causa Politechniki Lubelskiej (2014 r.), Politechniki Opolskiej (2017 r.), Politechniki Gdańskiej (2019 r.), Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego (2019 r.) i Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie (2021).