Narodowe Centrum Nauki ogłosiło wyniki konkursu Opus na polsko-czeskie projekty badawcze. Wśród laureatów znalazł się dr hab. inż. Damian Wojcieszak, prof. uczelni z Wydziału Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów, który zajmie się opracowaniem nowej generacji przezroczystych powłok funkcjonalnych.

W konkursie Opus o finansowanie mogą ubiegać się wszyscy naukowcy, niezależnie od stopnia lub tytułu naukowego, doświadczenia i wieku. Granty można przeznaczyć na realizację projektów krajowych lub we współpracy międzynarodowej, w obszarze badań podstawowych.

Tym razem dofinansowanie otrzymało 26 projektów zakładających współpracę dwu- lub trójstronną z zespołami z Austrii oraz Czech. Łączny budżet polskiej części prac wynosi ponad 43,6 mln zł.

Wśród laureatów konkursu jest prof. Damian Wojcieszak z Katedry Metrologii Elektronicznej i Fotonicznej, który będzie prowadził badania we współpracy z Instytutem Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN we Wrocławiu oraz Technical University of Liberec (Czechy). Na projekt „Wpływ architektury przezroczystych wielowarstw TiO₂/CuOx/TiO₂ na kinetykę migracji jonów Cu z warstw wbudowanych oraz ich bioaktywność” przyznano blisko 2 mln zł.

Precyzyjna kontrola jonów miedzi dla większego bezpieczeństwa

– Projekt ma na celu opracowanie nowej generacji przezroczystych powłok funkcjonalnych, w których dzięki odpowiednio zaprojektowanej architekturze wielowarstwowej możliwa będzie precyzyjna kontrola migracji i uwalniania jonów miedzi – mówi prof. Damian Wojcieszak. – Jony miedzi wykazują silne właściwości przeciwdrobnoustrojowe, jednak ich skuteczność i bezpieczeństwo zależą od sposobu oraz szybkości uwalniania. Celem badań jest poznanie mechanizmów odpowiedzialnych za ten proces i wykorzystanie tej wiedzy do projektowania bioaktywnych powłok o kontrolowanym działaniu – dodaje.

Opracowywane materiały będą jednocześnie cechować się dużą przezroczystością, dzięki czemu mogą znaleźć zastosowanie w nowoczesnych rozwiązaniach dla transparentnej elektroniki, fotoniki oraz technologii medycznych.

– Uzyskane wyniki pozwolą lepiej zrozumieć zależności pomiędzy budową wielowarstw, transportem jonów miedzi i ich właściwościami biologicznymi. Opracowane rozwiązania stworzą podstawy do projektowania wielofunkcyjnych powłok, łączących właściwości optyczne z aktywnością biologiczną. W przyszłości mogą one znaleźć zastosowanie m.in. w soczewkach kontaktowych, elementach optycznych, urządzeniach transparentnej elektroniki, a także w implantach i wyrobach medycznych wymagających trwałej ochrony przed rozwojem mikroorganizmów – wyjaśnia naukowiec.

Międzynarodowa współpraca

Projekt będzie realizowany przez Zespół Technologii Cienkowarstwowych pod kierownictwem prof. Wojcieszaka we współpracy z Instytutem Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu, w którym zespołem kieruje dr hab. Bogumiła Szponar, prof. IITD PAN, oraz Technical University of Liberec, gdzie kierownikiem zespołu jest dr Alena Ševců.

Zespół z PWr będzie odpowiedzialny za projektowanie i wytwarzanie przezroczystych wielowarstw tlenkowych metodą rozpylania magnetronowego oraz badania ich struktury, właściwości optycznych i mechanizmów migracji jonów miedzi. Zespół Instytutu Hirszfelda PAN przeprowadzi badania biologiczne obejmujące ocenę aktywności przeciwdrobnoustrojowej oraz biozgodności opracowanych materiałów.

Natomiast zespół z Czech będzie prowadził zaawansowane badania nad odpowiedzią komórek nabłonka rogówki na kontakt z opracowanymi powłokami oraz analizował wpływ kontrolowanego uwalniania jonów miedzi na bezpieczeństwo biologiczne materiałów.

Badania potrwają trzy lata, a wysokość dofinansowania NCN to blisko 2 mln zł, z czego na Politechnikę Wrocławską trafi ponad 1,3 mln zł.

Pełną listę wyróżnionych można znaleźć na stronie NCN.

mic