Status uczelni badawczej oznacza dla PWr sześcioletni program rozwoju o budżecie przekraczającym 750 mln zł. O nowych możliwościach dla studentów i pracowników, planowanych działaniach oraz zasadach podziału środków mówił rektor prof. Arkadiusz Wójs podczas spotkania ze społecznością akademicką.

W czwartek Politechnika Wrocławska została laureatem drugiego konkursu w programie „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB). Wyniki konkursu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłoszono podczas gali na Zamku Królewskim w Warszawie.

Nasza uczelnia znalazła się w prestiżowym gronie dziesięciu uczelni, które przedstawiły najlepsze plany rozwoju i podniesienia jakości działań naukowych oraz poziomu kształcenia w perspektywie najbliższych sześciu lat.

Wizja europejskiego uniwersytetu technicznego

– To historyczna szansa, jakiej nasza uczelnia nie miała jeszcze nigdy w swojej historii – mówił w wypełnionej po brzegi auli PWr rektor prof. Arkadiusz Wójs. – Stajemy dziś przed przełomowym momentem, ale wydawać by się mogło, że wracamy również na miejsce, w którym jako uczelnia byliśmy zawsze. Osiągnięcia ostatnich lat jednoznacznie pokazują, że mamy przed sobą unikalną szansę na przyspieszenie transformacji, która doprowadzi nas do pozycji silnego, europejskiego uniwersytetu technicznego – dodał.

Rektor naszej uczelni zwrócił uwagę, że zakwalifikowanie się do grona laureatów konkursu nie jest jednorazową nagrodą, a przyznanymi środkami nie będziemy mogli swobodnie dysponować.

– IDUB to sześcioletni program rozwoju instytucjonalnego naszej uczelni. W zamian za dodatkowe środki finansowe zobowiązaliśmy się do realizacji ambitnego planu, który będzie regularnie oceniany. Co pół roku we własnym zakresie, a w połowie i na koniec okresu przez międzynarodowy zespół ekspertów – dodał prof. Wójs.

Podkreślił również, że wyniki konkursu potwierdziły pozycję Wrocławia jako trzeciego najważniejszego ośrodka akademickiego w Polsce.

Atuty uczelni i najważniejsze wyzwania

W złożonym wniosku wśród największych atutów naszej uczelni wskazano m.in. szybko rosnący potencjał badawczy oraz silne środowisko młodych naukowców i doktorantów, nowoczesną infrastrukturę badawczą, zdolność do zarządzania strategicznego oraz wyjątkową szerokość tematyczną i interdyscyplinarność prowadzonych badań.

Jako konieczne zmiany wskazano natomiast szersze uczestnictwo w tworzeniu środowiska doskonałości naukowej, prowadzenie większej liczby ambitnych badań, przyciągnięcie postdoktorantów i liderów badań z zagranicy oraz poprawę dostępu do infrastruktury badawczej.

Najwyższe oceny międzynarodowy zespół ekspertów pod kierownictwem prof. Petera Maassena z Uniwersytetu w Oslo przyznał nam za poziom merytoryczny wniosku oraz potencjał międzynarodowy.

Maksymalne oceny otrzymaliśmy w kryteriach dotyczących jakości kształcenia oraz trwałości zaplanowanych rezultatów. Podkreślono również naszą wyjątkową gotowość instytucjonalną do przeprowadzenia transformacji oraz wzorcowy system monitorowania zaplanowanych działań.

– Eksperci wskazali nam również jasne wyzwania. Wśród nich najważniejsze to zwiększenie liczby publikacji w najbardziej prestiżowych czasopismach, zdobywanie międzynarodowych nagród, podniesienie atrakcyjności uczelni dla zagranicznych badaczy i studentów oraz utrzymanie żelaznej dyscypliny finansowej i konsekwentnej selektywności w alokacji zasobów – wyjaśnił prof. Wójs.

Ponad 750 mln zł na realizację programu

Laureaci drugiego konkursu IDUB będą przez sześć lat otrzymywać co roku dodatkowe środki odpowiadające 10% subwencji na działalność dydaktyczną i badawczą przyznanej w 2026 r.

Dla Politechniki Wrocławskiej oznacza to łącznie ponad pół miliarda zł. Wraz z wkładem własnym uczelni, obejmującym obecne środki na doskonałość naukową, całkowity budżet naszego programu IDUB przekracza 750 mln zł.

Rektor zaznaczył, że tak znaczne środki finansowe wymagają pełnej odpowiedzialności oraz przejrzystych zasad ich dystrybucji. Zapowiedział, że środki będą kierowane tam, gdzie istnieją największe perspektywy osiągnięcia doskonałości naukowej oraz znaczących rezultatów. Cały system będzie oparty na trzech kluczowych filarach: jasnych i otwartych kryteriach konkursowych, międzynarodowej ocenie eksperckiej oraz ewaluacji etapowej.

Możliwości dla studentów i pracowników

Prof. Wójs zapowiedział, że program stworzy realne szanse rozwojowe dla wszystkich grup naszej społeczności. Najbardziej zaangażowani studenci zyskają możliwość wczesnego przygotowania naukowego do podjęcia kształcenia w Szkole Doktorskiej PWr oraz udziału w pracach badawczych.  

Naukowcy i liderzy zespołów otrzymają nowe instrumenty grantowe, wsparcie w zakresie mobilności międzynarodowej, mentoring, profesjonalną obsługę projektową, dostęp do aparatury oraz zagwarantowany czas na prowadzenie badań.

Z kolei dydaktycy mogą liczyć na narzędzia umożliwiające ścisłe wiązanie procesu kształcenia z najnowszymi wynikami badań naukowych, a pracownicy administracji i specjaliści techniczni zyskają możliwości podnoszenia kompetencji, aby profesjonalnie wspierać proces badawczy.

Inwestycje i przygotowania do uruchomienia programu

Niezależnie od IDUB nasza uczelnia realizuje odrębny program inwestycyjny związany z rozwojem infrastruktury, aparatury badawczej i laboratoriów. Na ten cel przeznaczymy do 1,3 mld zł w ciągu sześciu lat.

– Mamy uruchomiony potencjał, ambitną kadrę, ogromny entuzjazm oraz sprzyjające okno możliwości w europejskiej przestrzeni badawczej. Wyznaczone we wniosku Priorytetowe Obszary Badawcze nie mają być dla nas odgórnym ograniczeniem, lecz elastyczną przestrzenią dynamicznego rozwoju całej wspólnoty. Przed nami czas intensywnej pracy, ale jesteśmy do niego w pełni przygotowani – podkreślił prof. Wójs.

Pierwsze kroki w realizacji planowanych działań obejmują m.in. powołanie biura IDUB, precyzyjne określenie odpowiedzialności za poszczególne zadania i obszary oraz przygotowanie zasad i regulaminów konkursowych. Działania te mają umożliwić uruchomienie wypłaty pierwszych środków wraz z początkiem 2027 r.

Zespół przygotowujący wniosek IDUB

Oprócz rektora prof. Arkadiusza Wójsa w skład zespołu przygotowującego wniosek IDUB 2026 weszli: prof. Dominik Antonowicz z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (ekspert zewnętrzny), dr hab. Anna Budzanowska (ekspert zewnętrzny), prof. Anna Dzimitrowicz, prof. Karolina Jaklewicz, prof. Tomasz Kajdanowicz, dr inż. Jan Kocoń, prof. Anna Kowalska-Pyzalska, dr inż. Aleksandra Królicka, prof. Renata Krzyżyńska, dr inż. Karolina Laszczyk, prof. Marcin Magdziarz, prof. Katarzyna Matczyszyn, prof. Radosław Michalski, prof. Piotr Młynarz, prof. Sławomir Porada, prof. Paweł Poszytek, prof. Łukasz Sadowski, prof. Anna Siekierka, prof. Grzegorz Soboń, prof. Łukasz Sterczewski, prof. Krzysztof Walkowiak, prof. Katarzyna Weron i prof. Rafał Weron.

W przygotowanie wniosku byli również zaangażowani międzynarodowi eksperci: prof. Marja Makarow z Uniwersytetu w Helsinkach, prof. Roswitha Böhm z Politechniki w Dreźnie oraz prof. Glen Alan Jones z Uniwersytetu w Toronto.

mic