Politechnika Wrocławska przystąpiła do międzynarodowego projektu OPTIMA. Dzięki niemu powstaje platforma, która ma zapewnić dostęp do otwartej nauki m.in. na ukraińskich uczelniach.

OPTIMA to projekt unijny (realizowany w ramach programu Erasmus+), który został uruchomiony na początku 2021 roku. Jego koordynatorem jest Politechnika Lwowska, a uczestniczą w nim uczelnie z Austrii, Francji, Ukrainy i Polski, a także organizacje EURODOC, EIFL, NAQA i NASC.

Pełna nazwa projektu brzmi: Open Practices, Transparency and Integrity for Modern Academia. Powstałe konsorcjum opracowuje narzędzia, dobre praktyki i materiały szkoleniowe, które mają ułatwić uczelniom zachowanie integralności, przejrzystości i transparentności.

Rzetelnie i dostępnie

– Niestety nie każda społeczność akademicka ma dostęp do prawidłowo funkcjonującego systemu uwierzytelniania wiedzy. Ukraińskie uczelnie borykają się z wieloma problemami utrudniającymi sprawne i transparentne działanie – mówi dr inż. Wojciech Wodo z Katedry Podstaw Informatyki.

Wraz z dr inż. Martyną Grzegorzek i dr inż. Katarzyną Wartalską z Wydziału Inżynierii Środowiska włączył się w realizację projektu.

Założenia, które postawili sobie członkowie konsorcjum, skupiają się wokół hasła „open science”. Nasze działania dotyczą zarówno otwartości w dziedzinie badań i opracowywania danych w taki sposób, żeby były one rzetelne i dostępne dla innych naukowców, ale też przejrzystości procesu recenzji artykułów np. opracowywanych na konferencje naukowe – mówi dr inż. Wojciech Wodo.

Dodaje, że ważnym punktem w projekcie jest przygotowanie materiałów edukacyjnych do programów nauczania na studiach inżynierskich, magisterskich i doktoranckich. Będą to zarówno zajęcia dydaktyczne, warsztaty, szkolenia, jak i tzw. MOOCs (massive open online courses), czyli kursy online na temat otwartej nauki dostępne dla każdego.

Inny wymiar konferencji naukowych

Nasi naukowcy w ramach projektu opracowują nowoczesną platformę dla organizatorów konferencji dla młodych naukowców, którzy wchodzą dopiero na ścieżkę kariery naukowej, czyli studentów i doktorantów.

– Dostępne komercyjne systemy do obsługi konferencji nie posiadają wszystkich funkcjonalności zgodnych z ideą open science i są odpłatne. Dlatego opracowujemy narzędzie, które będzie uniwersalne. Chcemy promować dobre praktyki, uczyć młodych naukowców innego podejścia do dzielenia się swoimi badaniami. Nauka w dużej mierze jest finansowana ze środków publicznych, więc powinna być publiczna i dostępna – uważa koordynator projektu na PWr.

Platforma ma być wyposażona w wiele opcji zarówno dla organizatorów, jak i uczestników konferencji z różnych dziedzin nauki. Będzie dawała możliwość rejestrowania konferencji, przyjmowania artykułów, recenzowania ich, publikowania i przyjmowania zgłoszeń od uczestników.

– Chcemy zaproponować, żeby proces recenzowania artykułów konferencyjnych miał otwartą formułę. To znaczy, że autor pracy będzie wiedział, kto ocenia jego prace, a sama recenzja będzie dostępna dla innych uczestników konferencji. Naukowiec w swojej karierze zawodowej stale wystawiany jest na ocenę środowiska, dlatego tak ważne jest, żeby od początku miał kontakt z jak najlepszymi standardami konstruktywnej krytyki – wyjaśnia dr inż. Wojciech Wodo.

Projekt OPTIMA ma zakończyć się w 2023 roku, jednak platforma będzie oddana do użytku już w przyszłym roku.

Uniwersalne podejście

Cyklicznie odbywają się też szkolenia przygotowywane przez partnerów konsorcjum. Politechnika Wrocławska zorganizowała już warsztaty poświęcone dostępności dla użytkownika materiałów publikowanych w sieci, projektowaniu przyjaznego interfejsu użytkownika oraz jego doświadczeniom podczas korzystania z zasobów, a także spotkanie na temat ochrony danych osobowych. Planowane są też niebawem warsztaty z opracowywania nowoczesnych aplikacji webowych.

– Zespoły pracujące przy projekcie u naszych partnerów są bardzo zróżnicowane pod względem stażu naukowego, zajmowanego stanowiska czy wieku. I to daje nam niesamowitą możliwość wymiany doświadczeń i gwarantuje wielopłaszczyznowe podejście do zagadnienia. Mamy szansę wspólnie opracować naprawdę uniwersalne podejście do otwartej nauki i wdrożyć praktyczne rozwiązania, które będą obowiązywać na wielu europejskich uczelniach – podkreśla dr Wojciech Wodo.

Więcej o projekcie OPTIMA można poczytać na stronie internetowej lpnu.ua/en/optima i na profilu facebookowym facebook.com/OPTIMAOpen.

ISZ